Polska kupuje 3 okręty podwodne A26. Program Orka po 30 latach domknięty

W Gdyni zapadła decyzja o zakupie trzech okrętów podwodnych

Polska sfinalizowała kolejny etap programu Orka i podpisała umowę na zakup trzech okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej RP. Do ogłoszenia doszło w Gdyni, podczas polsko-szwedzkich konsultacji międzyrządowych, zorganizowanych w symbolicznym miejscu dla polskiej floty. To właśnie tam przedstawiciele obu rządów domknęli rozmowy dotyczące jednego z najważniejszych projektów zbrojeniowych dla polskiej marynarki. Według strony rządowej to najważniejszy kontrakt w historii Marynarki Wojennej RP.

Decyzję podjęto w trybie międzyrządowym, a podpisanie umowy było jednym z głównych rezultatów konsultacji Polski i Szwecji. W spotkaniu uczestniczyli premier Donald Tusk oraz premier Szwecji Ulf Kristersson, a także ministrowie odpowiedzialni za obronę narodową, sprawy zagraniczne, finanse, kulturę i dziedzictwo narodowe oraz infrastrukturę. Rozmowy odbyły się w ramach odnowionego Partnerstwa Strategicznego, które oba państwa podpisały w Harpsund w listopadzie 2024 roku. To nadaje całej decyzji nie tylko wymiar wojskowy, ale też polityczny i przemysłowy.

"Bardzo się cieszę, że w tym symbolicznym miejscu finalizujemy kolejny etap naszej przyjacielskiej współpracy ze Szwecją. Podpisaliśmy dzisiaj wiele umów, w tym tę o zakupie 3 okrętów podwodnych dla Marynarki Wojennej RP"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Podpisane dokumenty nie ograniczają się wyłącznie do samego zakupu jednostek. Strona polska podkreśla, że chodzi o szerszy pakiet porozumień i nowy etap współpracy ze Szwecją. Program Orka ma być początkiem długofalowych działań, a nie jednorazową transakcją. Z punktu widzenia bezpieczeństwa oznacza to wzmocnienie zdolności operacyjnych Polski na Bałtyku, a z punktu widzenia państwa - wejście w bardziej zaawansowaną współpracę z jednym z najważniejszych partnerów regionu.

"Włożyliśmy bardzo dużo wysiłku i starań, aby faktem stało się nie tylko podpisanie wielu dzisiaj dokumentów, w tym tej znaczącej umowy o programie Orka i zakupie łodzi podwodnych, ale także wielu innych dziedzinach"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

• Podpisano umowę na zakup 3 okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej RP.
• Program Orka przez 30 lat nie doczekał się finału.
• Wartość przedsięwzięcia szwedzka strona określiła na 50 miliardów koron szwedzkich.
• Konsultacje odbyły się w Gdyni, a ich podstawą było partnerstwo strategiczne podpisane w Harpsund w listopadzie 2024 roku.

Program Orka po trzech dekadach oczekiwania

Władze podkreślają, że domknięcie programu Orka kończy wieloletni impas wokół odbudowy polskich zdolności podwodnych. Minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz zaznaczył, że marynarze czekali na ten moment przez pokolenia, a sam program przez 30 lat nie znajdował finału. Teraz, po podpisaniu umowy, projekt wchodzi w etap realizacji, który ma przełożyć się na realne wzmocnienie Marynarki Wojennej RP. To ważne zwłaszcza w kontekście rosnącego napięcia bezpieczeństwa w regionie Morza Bałtyckiego.

"Pokolenia marynarzy czekały na ten dzień. Program Orka przez 30 lat nie mógł znaleźć swojego finału. Udało się to dopiero rządowi Premiera Donalda Tuska"

Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej

Szwedzka strona również podkreśliła skalę przedsięwzięcia. Premier Ulf Kristersson mówił o historycznym dniu i ważnym kamieniu milowym w relacjach obu państw. Zwrócił uwagę, że trzy okręty A26 staną się własnością Polski, a cały projekt ma bardzo dużą wartość i znaczenie dla współpracy przemysłowej. To pokazuje, że decyzja nie dotyczy wyłącznie sprzętu wojskowego, ale także budowy trwałego partnerstwa między państwami sąsiadującymi na Bałtyku.

"To dzień historyczny. To duży kamień milowy - 3 szwedzkie łodzie podwodne A26 staną się własnością Polski. To bardzo duże przedsięwzięcie. Mówimy o 50 miliardach szwedzkich koron, jak to wszystko się połączy"

Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji

W ocenie polskiego rządu Orka ma być czymś więcej niż kontraktem zakupowym. Projekt został przedstawiony jako element długiego procesu współpracy przemysłowej między Polską i Szwecją. W praktyce oznacza to nie tylko pozyskanie nowoczesnego uzbrojenia, ale też rozwój relacji między sektorami obronnymi obu krajów. Rząd wskazuje, że wzmacnianie polskiego przemysłu obronnego pozostaje jednym z jego priorytetów, a współpraca ze Szwecją ma dać dodatkowy impuls dla krajowych zdolności produkcyjnych i technologicznych.

"Mamy ambitne plany, żeby ten wielki projekt Orka był zaledwie etapem, a nie finałem naszej współpracy"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

"To nie są proste zakupy w jedną czy drugą stronę, ale autentyczna, prawdziwie partnerska współpraca z korzyścią dla obu przemysłów"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Nowy etap partnerstwa Polski i Szwecji na Bałtyku

Zakup okrętów przez Polskę został powiązany z szerszym układem wzajemnych korzyści. Szwecja ma pozyskać od Polski okręt ratowniczy oraz zestawy Piorun. Według uczestników rozmów taki układ pokazuje, że oba państwa stały się równorzędnymi partnerami, a współpraca nie przebiega jednostronnie. To ważne z perspektywy przemysłu obronnego, bo wzajemne zamówienia budują trwałe powiązania technologiczne, produkcyjne i polityczne.

Jednym z efektów konsultacji było także ustanowienie Paktu dla Morza Bałtyckiego. Ma on opierać się na współpracy politycznej, wojskowej i w obszarze przemysłu obronnego. Polska i Szwecja już teraz współdziałają na rzecz bezpieczeństwa regionu, w tym przeciwko aktywności rosyjskiej floty cieni, prowokacjom i zagrożeniom militarnym. Podczas spotkania wyraźnie podkreślono, że Morze Bałtyckie ma pozostać obszarem bezpieczeństwa, a nie narastającego napięcia.

"Robimy to wszystko także dla naszych dzieci i wnuków, aby nasz region, nasze państwa, Morze Bałtyckie były obszarem pokoju, bezpieczeństwa, a nie tak jak bywa dzisiaj, obszarem niepokoju i zagrożeń"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Strona polska zaznaczyła, że oba kraje odegrały ważną rolę w budowaniu regionalnej współpracy na północy Europy, co przełożyło się na większe bezpieczeństwo mieszkańców państw leżących nad Bałtykiem. Dodatkowe znaczenie ma wejście Szwecji do NATO, które wzmacnia wojskową spójność regionu. Minister obrony narodowej wskazał, że Polska i Szwecja współtworzą nową architekturę bezpieczeństwa zarówno dla Morza Bałtyckiego, jak i całego Sojuszu Północnoatlantyckiego.

"Razem ze Szwecją jesteśmy odpowiedzialni za budowę nowej architektury bezpieczeństwa dla Morza Bałtyckiego i NATO"

Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej

Premier Szwecji podkreślił z kolei, że relacje dwustronne są obecnie najlepsze w historii. Wskazał, że oba państwa łączy dziś jednocześnie członkostwo w NATO, strategiczne partnerstwo w Unii Europejskiej oraz wspólne położenie nad Morzem Bałtyckim. Polska i Szwecja mają też zbieżną ocenę zagrożeń dla bezpieczeństwa Europy i pozostają zgodne co do dalszego wsparcia Ukrainy wobec rosyjskiej agresji. Wspólny przekaz z Gdyni był więc szerszy niż sam kontrakt zbrojeniowy - dotyczył też kierunku regionalnej polityki bezpieczeństwa.

"Relacje między Polską i Szwecją są najlepsze w całej historii. Są one głębsze i silniejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Jesteśmy sojusznikami w NATO, partnerami strategicznymi w Unii Europejskiej, sąsiadami na Morzu Bałtyckim"

Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji