Premier Tusk w Wieluniu: „Niech ten rok szkolny będzie rokiem wrażliwości, szacunku i walki z pogardą”

Inauguracja roku szkolnego w miejscu pamięci

W poniedziałek, 1 września, w Zespole Szkół nr 1 w Wieluniu odbyła się uroczysta inauguracja roku szkolnego 2026/2027. To nieprzypadkowe miejsce – Wieluń był jednym z pierwszych miast zbombardowanych przez Niemcy w 1939 roku, co czyni tę lokalizację symbolicznym punktem odniesienia dla refleksji nad historią i współczesnymi postawami. Premier Donald Tusk, który wziął udział w wydarzeniu, podkreślił, że początek roku szkolnego zawsze łączy radość z nowymi wyzwaniami oraz pamięć o tragicznych wydarzeniach sprzed ponad ośmiu dekad.

Szef rządu rozpoczął dzień od zapalenia znicza przy pomniku ofiar września 1939 roku w Wieluniu, oddając hołd kilkuset cywilom, którzy zginęli w wyniku nalotów. Następnie spotkał się z parą seniorów – panią Anielą i panem Eugeniuszem – którzy jako dzieci byli świadkami bombardowania miasta. Ich relacje, pełne emocji i osobistych wspomnień, stały się dla premiera punktem wyjścia do rozmowy o tym, jak ważne jest przekazywanie pamięci kolejnym pokoleniom, zanim znikną ostatni świadkowie historii.

Lekcja historii, która kształtuje moralny kompas

W swoim wystąpieniu premier Tusk zwrócił uwagę, że pamięć o II wojnie światowej to nie tylko znajomość dat i faktów, ale przede wszystkim umiejętność wyciągania wniosków na przyszłość. „Pamięć o II wojnie światowej daje szansę, że kolejne pokolenia nie będą musiały jej doświadczyć” – mówił, dodając, że refleksja nad historią pozwala odróżniać dobro od zła i rozpoznawać zagrożenia, zanim doprowadzą do tragedii. To swoisty moralny kompas, który powinien prowadzić młodych ludzi w codziennych wyborach.

„1 września łączy dwa ważne doświadczenia – radość z rozpoczęcia nowego roku szkolnego oraz pamięć o wybuchu II wojny światowej. Dziś powinniśmy w każdej szkole pamiętać, że nienawiść, pogarda, przemoc, agresja prowadzą do zła”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier przypomniał, że atak na Wieluń był jednym z symbolicznych początków wojny, obok obrony Westerplatte. Niemieckie naloty na to bezbronne miasto pochłonęły co najmniej 1200 ofiar, a centrum miejscowości zostało zniszczone w 90 procentach. Choć historycy spierają się, gdzie dokładnie padł pierwszy strzał, dla Tuska ważniejsze jest to, by pamiętać, do czego prowadzi nienawiść i pogarda. „Ważne jest, aby wszędzie na świecie, tak jak jest tutaj w Wieluniu, pamiętać o tym, co do tej wojny doprowadziło, jak straszliwym nieszczęściem jest wojna i jak wielkim zadaniem każdego pokolenia jest wojny uniknąć” – podkreślił.

Codzienny wymiar odpowiedzialności młodych ludzi

Premier zwrócił się bezpośrednio do uczniów, podkreślając, że choć młode pokolenie nie doświadczyło dramatu wojny, to na jego barkach spoczywa odpowiedzialność za przyszłość Polski. „To, w jaki sposób traktujecie swoich rówieśników, to, jak reagujecie na przemoc, na agresywną głupotę, ma wielkie znaczenie” – mówił. Wskazał, że w polskich szkołach coraz częściej dochodzi do aktów przemocy, w tym o podłożu narodowościowym, dlatego tak ważne jest budowanie postaw opartych na szacunku i empatii.

„Bardzo Was proszę, szanujcie się nawzajem, respektujcie swoje opinie, szanujcie nauczycieli, kłóćcie się z nimi, kiedy czujecie, że macie rację. Pomyślcie przynajmniej raz w tygodniu o tych, którzy potrzebują Waszej pomocy i postarajcie się im pomóc. To jest najpiękniejsza lekcja wychowania obywatelskiego”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier zaapelował, aby nowy rok szkolny był czasem wrażliwości, szacunku i walki z pogardą. Zaznaczył, że codzienne postawy – od reagowania na przemoc, przez pomoc słabszym, po respektowanie odmiennych opinii – budują fundamenty bezpiecznego i wolnego kraju. „Ta odpowiedzialność zaczyna się od codziennych postaw” – dodał, podkreślając, że to właśnie w szkole kształtują się obywatelskie nawyki, które procentują w dorosłym życiu.

Co to oznacza dla uczniów i nauczycieli w Wałbrzychu?

Choć inauguracja odbyła się w Wieluniu, przesłanie premiera ma uniwersalny charakter i trafia również do społeczności szkolnych w całej Polsce, w tym w Wałbrzychu. Lokalne szkoły, takie jak Zespół Szkół nr 5 czy Publiczne Liceum Ogólnokształcące nr 2, staną przed wyzwaniem wdrożenia tych idei w codziennej praktyce. W Wałbrzychu, podobnie jak w innych miastach, obserwuje się problemy z przemocą rówieśniczą i hejtem w sieci, dlatego apel o wzajemny szacunek i reagowanie na agresję nabiera szczególnego znaczenia.

Nauczyciele z wałbrzyskich placówek mogą wykorzystać to przesłanie jako punkt wyjścia do rozmów z uczniami na temat historii, ale także współczesnych wyzwań. Organizowane w regionie projekty edukacyjne, takie jak „Wałbrzyskie obchody rocznicy wybuchu II wojny światowej” czy lekcje muzealne w Muzeum Porcelany, mogą zostać wzbogacone o elementy refleksji nad odpowiedzialnością i empatią. To doskonała okazja, aby młodzież z naszego miasta nie tylko poznawała historię, ale także uczyła się, jak budować wspólnotę opartą na szacunku – coś, co w dobie globalnych napięć wydaje się bezcenne.

Liczby i fakty, które warto zapamiętać

• 1 września 1939 roku – niemiecki nalot na Wieluń, jeden z pierwszych aktów II wojny światowej.
• 1200 ofiar – co najmniej tyle osób zginęło w wyniku bombardowania miasta.
• 90 procent – stopień zniszczenia centrum Wielunia po ataku.
• 2026/2027 – rok szkolny, którego inauguracja odbyła się w Wieluniu z udziałem premiera.

Premier zakończył swoje wystąpienie, życząc uczniom i nauczycielom owocnej pracy oraz przypominając, że każdy z nas ma wpływ na to, w jakim społeczeństwie żyjemy. Jego słowa, wygłoszone w miejscu tak mocno naznaczonym historią, stanowią ważny głos w dyskusji o wychowaniu młodego pokolenia w duchu pokoju i wzajemnego poszanowania. Czy wałbrzyskie szkoły odpowiedzą na ten apel? Czas pokaże, ale przesłanie jest jasne – przyszłość zależy od naszych codziennych wyborów.