Janusz Władysław Pałubicki
Biografia
Janusz Władysław Pałubicki urodził się 2 stycznia 1948 roku w Wałbrzychu. Po ukończeniu Technikum Poligraficzno-Księgarskiego w Poznaniu w 1968 roku i studiów w Instytucie Historii Sztuki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (ukończonych w 1973) pracował jako kierownik biblioteki Instytutu Historii Sztuki UAM (lata 1972–1982).
Był aktywny w organizacjach studenckich i młodzieżowych: Związek Młodzieży Socjalistycznej (1964–1968), Zrzeszenie Studentów Polskich (1968–1973), Socjalistyczny Związek Studentów Polskich, Związek Nauczycielstwa Polskiego (1973–1980) i Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze (1965–1985).
W 1980 wstąpił do „Solidarności”. Podczas stanu wojennego był internowany od 13 grudnia 1981 roku, najpierw osadzony w Zakładzie Karnym w Gębarzewie. Po zwolnieniu (marzec 1982) objął funkcję przewodniczącego zarządu podziemnego regionu „Solidarności” i członka Tymczasowej Komisji Koordynacyjnej. W grudniu 1982 został aresztowany i skazany na 4 lata więzienia. Od grudnia 1983 do marca 1984 prowadził strajk głodowy trwający ponad 100 dni, podczas którego był przymusowo dokarmiany. Ze względu na stan zdrowia w czerwcu 1984 został warunkowo zwolniony. W latach 1984–1989 wielokrotnie zatrzymywany i bity; działał w związku, był członkiem Komitetu Obywatelskiego i brał udział w obradach Okrągłego Stołu.
Po przemianach 1989 ponownie podjął pracę na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Wszedł do władz krajowych NSZZ „Solidarność”. W latach 1990–1997 pełnił funkcję przewodniczącego zarządu regionu, był wiceprzewodniczącym Komisji Krajowej i skarbnikiem związku. W 1996 zainicjował powołanie Fundacji Wielkopolskie Archiwum „Solidarności.”
W latach 1997–2001 sprawował mandat posła na Sejm III kadencji z ramienia Akcji Wyborczej Solidarność, wstąpił do utworzonego po wyborach po Ruchu Społecznym AWS. Od października 1997 do października 2001 zajmował stanowisko ministra bez teki w rządzie Jerzego Buzka, pełnił wówczas funkcję koordynatora służb specjalnych. Od 3 września do 7 października 1999 był także pełniącym obowiązki ministra spraw wewnętrznych i administracji. W 2001 nie uzyskał ponownie mandatu posła. W październiku tego samego roku otrzymał od ustępującego premiera Jerzego Buzka specjalne świadczenie emerytalno-rentowe. Przeszedł na rentę i wycofał się z polityki. Został m.in. pracownikiem Muzeum Narodowego w Gdańsku.
Po odejściu z polityki powrócił do swoich pierwotnych zainteresowań historią sztuki. Wydał liczne publikacje naukowe i zestawienia źródłowe dotyczące historii sztuki, wśród nich takie prace jak: Malarze gdańscy (tom 1 i 2, 2009) oraz Artyści i rzemieślnicy artystyczni Gdańska, Prus Królewskich oraz Warmii epoki nowożytnej (2019).
Znakiem rozpoznawczym Janusza Pałubickiego był czarny sweter, w którym pojawił się m.in. na zaprzysiężeniu rządu Jerzego Buzka. Sam polityk twierdził, że garnitur założył jedynie do pierwszej komunii, zaś marynarkę nosił tylko wtedy, kiedy się maskował.
W 1990 zarządzeniem prezydenta RP na uchodźstwie Ryszarda Kaczorowskiego został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. W 2011, za wybitne zasługi dla przemian demokratycznych w Polsce, prezydent Bronisław Komorowski odznaczył go Krzyżem Komandorskim tego orderu. W 2015 otrzymał Krzyż Wolności i Solidarności. W 2018 wyróżniony Medalem Stulecia Odzyskanej Niepodległości. Odznaczony również Złotym Medalem Reipublicae Memoriae Meritum.